1. Subsidi berubah daripada “harga sama untuk semua” kepada “sekatan kelayakan + had kuota bulanan”

Pada masa lalu, pemilik kenderaan di Malaysia merasai kesan harga rendah RON95 secara langsung: apabila mengisi minyak di stesen minyak, harga bahan api dikekalkan rendah melalui subsidi kerajaan dalam tempoh yang panjang.

Kini, pendekatan tersebut sedang berubah. Kerajaan terlebih dahulu mengecilkan kumpulan penerima subsidi kepada warganegara Malaysia dan pengguna yang layak, kemudian menetapkan had maksimum bagi jumlah bahan api bersubsidi yang boleh dinikmati.

Menurut laporan awam, di bawah mekanisme BUDI95, individu yang layak pada asalnya menerima kuota subsidi RON95 sebanyak 300 liter sebulan. Pelarasan terkini mengurangkan had tersebut kepada 200 liter, manakala penggunaan melebihi kuota mungkin akan dikenakan harga pasaran berubah-ubah.

Ini bermakna apa yang dipanggil sebagai “kenaikan harga” mungkin tidak berlaku dalam bentuk perubahan harga petrol secara menyeluruh dalam satu malam. Sebaliknya, ia mungkin muncul dalam bentuk kenaikan harga secara berperingkat: pengguna yang memandu kurang dan masih berada dalam had kuota mungkin merasakan kesan yang terhad;

Namun, mereka yang mempunyai perjalanan jauh untuk bekerja, keluarga dengan banyak kenderaan, menjalankan perniagaan atau bekerja dalam sektor e-hailing akan lebih cepat mencapai had kuota dan terdedah kepada harga pasaran sebenar. Kerajaan mengurangkan perbelanjaan subsidi, manakala pengguna mula menanggung kos minyak selepas melebihi kuota.

2. Pengurangan kuota fleet card diesel kenderaan komersial meningkatkan tekanan kos logistik

Jadual menunjukkan bahawa kuota baharu bagi pelbagai kategori kenderaan komersial adalah jauh lebih rendah berbanding kuota sebelumnya. Panel Van dan Window Van dikurangkan daripada 2,999 liter kepada 900 liter; sebahagian rigid lorry pula dikurangkan daripada 3,999 liter kepada 1,200 liter;

Kenderaan General Cargo dikurangkan daripada 5,999 liter kepada 1,800 liter, manakala refrigerated truck, open platform, curtainsider, prime mover dan kategori lain turut disusun semula mengikut tahap kuota masing-masing.

Walaupun angka dalam jadual merujuk kepada konteks kuota bahan api fleet card kenderaan komersial dan tidak sama dengan had kuota RON95 individu bagi pemilik kenderaan persendirian, hala tuju dasar adalah sama: subsidi tidak lagi menjadi perlindungan tanpa had, sebaliknya disasarkan lebih hampir kepada jumlah keperluan operasi sebenar.

Bagi syarikat pengangkutan, perkara ini bukan isu kecil. Bahan api merupakan salah satu komponen paling sensitif dalam kos logistik. Selepas pengurangan kuota, syarikat dijangka memberi tumpuan kepada tiga perkara: mengurangkan perjalanan tanpa muatan, mengira semula laluan dan jadual perjalanan, serta memindahkan lebihan kos bahan api kepada caj penghantaran.

Akhirnya, tekanan ini mungkin akan tersebar sepanjang rantaian bekalan dan memberi kesan kepada harga makanan, produk rantaian sejuk, bahan binaan, caj penghantaran pembelian dalam talian dan kos pembelian stok perniagaan kecil.

Dengan kata lain, harga minyak bukan hanya memberi kesan kepada pemandu, tetapi secara perlahan mengubah perbelanjaan harian setiap individu.

Nota: Jadual di atas disusun berdasarkan maklumat yang tersedia. Unit kuota ditafsirkan berdasarkan konteks laporan awam mengenai kuota liter bulanan fleet card. Kuota asal PIC Pick Up Truck adalah 0, oleh itu ia ditandakan sebagai penambahan baharu.

3. Kerangka gencatan senjata boleh membantu menurunkan tekanan harga minyak, tetapi tidak menggantikan reformasi subsidi domestik

Satu lagi faktor utama yang mempengaruhi harga minyak antarabangsa ialah isu peperangan dan gencatan senjata. Perkembangan terkini berkaitan rundingan melibatkan Amerika Syarikat, Iran dan situasi di Timur Tengah menunjukkan terdapat kemajuan, dengan beberapa laporan media menyatakan bahawa kedua-dua pihak telah mencapai rangka persetujuan dan bergerak ke arah “penghentian segera dan kekal terhadap tindakan ketenteraan”.

Jika laluan perkapalan melalui Selat Hormuz dapat dipulihkan, sekatan ditamatkan, dan risiko ketenteraan berkurangan, premium risiko dalam pasaran minyak mentah secara teori akan menurun. Tekanan luaran terhadap import tenaga Malaysia juga mungkin berkurangan buat sementara waktu.

Namun, gencatan senjata bukan penyelesaian mutlak kepada harga minyak. Pertama, perjanjian gencatan senjata masih memerlukan tandatangan rasmi, pendedahan terma kepada umum dan pelaksanaan berterusan sebelum pasaran benar-benar yakin bahawa risiko telah berakhir.

Kedua, walaupun harga minyak antarabangsa turun, kerajaan mungkin tidak akan kembali kepada sistem blanket subsidy (subsidi menyeluruh) seperti dahulu kerana beban kewangan negara telah menjadi terlalu besar.

Ketiga, apabila mekanisme subsidi berubah kepada subsidi bersasar atau jumlah tetap, tekanan harga masih akan berlaku melalui “harga pasaran selepas melebihi kuota yang diberikan”.

4. Tiga perkara utama yang perlu diperhatikan selepas ini

Pertama, lihat sama ada kuota RON95 individu akan dikurangkan lagi, atau sama ada akan diperkenalkan klasifikasi yang lebih terperinci berdasarkan pendapatan, tujuan penggunaan dan lokasi.

Kedua, lihat sama ada kenderaan komersial boleh mendapatkan kuota tambahan melalui mekanisme rayuan; atau jika proses rayuan menjadi lebih ketat, industri pengangkutan mungkin akan membuat pelarasan caj logistik dengan lebih cepat.

Ketiga, lihat sama ada perjanjian gencatan senjata benar-benar dapat memulihkan kestabilan pengangkutan minyak. Selagi kos penghantaran dan insurans di rantau Timur Tengah masih tinggi, tekanan terhadap subsidi Malaysia tidak akan hilang sepenuhnya.

Dari sudut dasar, mengurangkan pembaziran dan membanteras penyeludupan bahan api merupakan langkah yang diperlukan. Namun, dari sudut rakyat, kerajaan perlu meningkatkan ketelusan supaya orang ramai memahami dengan jelas siapa yang terkesan, berapakah harga selepas melebihi kuota, dan sama ada peningkatan kos perniagaan akan dipantau secara munasabah.

Jika tidak, reformasi subsidi mudah dianggap sebagai kenaikan harga semata-mata, bukannya usaha untuk memulihkan keadaan kewangan negara.

Kesimpulan: Era minyak murah semakin berakhir

Cabaran sebenar yang dihadapi Malaysia bukan hanya mengenai sama ada harga minyak akan naik atau turun, tetapi hakikat bahawa model subsidi telah berubah.

Pada masa lalu, kerajaan membantu majoriti rakyat menanggung kesan harga pasaran; kini kerajaan hanya memberikan perlindungan sehingga tahap tertentu, manakala kos selebihnya perlu ditanggung oleh pengguna dan perniagaan sendiri.

Sekiranya peperangan bergerak ke arah gencatan senjata kekal, ia sememangnya berita positif kerana dapat mengurangkan ketegangan dalam pasaran tenaga antarabangsa. Namun, pengetatan subsidi domestik telah bermula, dan tekanan kos bahan api akan terus dirasai oleh setiap keluarga melalui sistem kuota, kos pengangkutan dan kenaikan harga barangan.

Sumber rujukan utama:

Kementerian Kewangan Malaysia / BERNAMA: Di bawah mekanisme BUDI MADANI RON95, rakyat Malaysia menerima subsidi RON95 pada kadar RM1.99 seliter, dengan kuota bulanan individu asal sebanyak 300 liter.

The Edge Malaysia (2026-03-27): Melaporkan bahawa kuota subsidi individu BUDI95 dikurangkan daripada 300 liter kepada 200 liter, manakala penggunaan melebihi kuota akan dikenakan harga pasaran berubah-ubah; anggaran penjimatan tahunan sekitar RM5 bilion.

Daily Express Malaysia (2026-06): KPDN menyatakan bahawa kuota bulanan fleet card telah diselaraskan antara 900 hingga 5,000 liter, dan permohonan kuota tambahan boleh dibuat berdasarkan maklumat operasi.

Halaman rasmi fleet card KPDN: Bahan api bersubsidi hanya diberikan kepada pemohon yang diluluskan atau kenderaan yang didaftarkan di bawah syarikat, dan KPDN boleh menyemak atau membatalkan kelulusan berdasarkan syarat tertentu.

Laporan AP, AFP/eNCA, CGTN dan lain-lain: Kerangka keamanan/gencatan senjata Amerika Syarikat-Iran telah diumumkan, dengan beberapa laporan menyatakan usaha ke arah penghentian kekal tindakan ketenteraan. Tandatangan rasmi, pendedahan terma dan pelaksanaan seterusnya masih menjadi faktor penting.

Ditulis oleh: Jabatan Pemasaran WePost DONG JI